B1 – vítamín er vatnsleysanlegt vítamín.

B1 – vítamín er vatnsleysanlegt vítamín.  Það safnast ekki fyrir í líkamanum, heldur skilst út úr líkamanum með þvagi og Því síður hætta á eiturverkunum vegna ofnotkunar.  Vinnur með öðrum B-vítamínum og tekur þátt í efnahvörfum við orkubúskap líkamans 

Meginhlutverk B1 – vítamíns er nauðsynlegt fyrir heilbrigða starfsemi vöðva- og taugakerfisins og efnaskipti kolvetna, sem sagt tengist nýtingu kolvetna og orkumundun.  Tíamín tekur þátt í nokkrum lykilefnahvörfum sem fram fara í taugavef, hjarta, við myndun rauðra blóðkorna og efnahvörfum sem tengjast viðhaldi sléttra og rákóttra vöðva.  Frumur taugakerfisins nærast einkum á kolvetnum, og eru þær háðar tíamíni til þess að geta notað kolvetnið sem orkugjafa.  Taugafrumurnar verða þess vegna fyrst og fremst fyrir barðinu á tíamínskorti.

B1 - vítamín (Tíamín,  Aneurin,  Anti-neuritic-vitamin) er nauðsynlegt fyrir taugakerfið,  þunglyndi, hræðslu, pirringur.  Það hefur áhrif á hjarta og  hjartastarfsemi, vöðva, meltingu, veldur síþreytu og vöðvasleni.  Það er einnig gefið við taugabólgum vegna áfengisneyslu.  Gagnast vel ef um sérstaka tegund blóðleysis.  Vítamín B-1 er lyktarsterkt og er það m.a. tekið inn til að halda frá sér mývargi.

B1 – vítamín skortur getur valdið einkennum sem lýsa sér eins og dofi komi fram í fingrum og tám.  Ruglingur með óskýrri hugsun og jafnvægisleysi, lystarleysi og hægðatregða, einbeitingarskorti, þreytu og jafnvel lækkun blóðþrýstings.  Hraður hjartsláttur og hjartsláttartruflanir.  Truflanir í taugakerfinu (bæði úttauga- og miðtaugakerfi), meltingarkerfi og hjarta- og æðakerfi.  Einkenni frá úttaugakerfinu geta verið allt frá skyntruflunum til lömunar, en frá miðtaugakerfinu geta verið slen og minnisleysi.  Einhver þekktustu einkenni tíamínskorts er svonefndur beri-beri sjúkdómur sem lýsir sér með máttleysi og skertri starfsemi hjarta og tauga.  Rannsóknir hafa sýnt að í sumum tilfellum hefur hjartaáfall stafað af svæðisbundnum tíamínskorti í hjartanu.
Óhófleg áfengisneysla getur valdið tíamínskorti sem getur valdið Wernicke-Korsakoff sjúkdómi.  Hann lýsir sér til dæmis með sjóntruflunum, truflun augnhreyfinga, truflun á andlegu jafnvægi og skertu skammtímaminni.
Sýrubindandi lyf, ýmis sýklalyf og getnaðarvarnartöflur geta framkallað tíamínskort.  Alkóhól hindrar frásog og eyðir tíamínbirgðum í líkamanum.  Önnur efni, eins og östrogen og koffein vinna gegn tíamíni og geta í framhaldi af því valdið skorti og einkennum sem honum fylgja.

Fæðutegundir  sem eru auðugar af B-1 eru ölger, hveitikím, klíð, heilt hveiti, heilir hafrar, hýðishrísgrjón, flest fræ og hnetur, sojabaunir, ger, hrísgrjón, heilhveiti, hnetum, svínakjöti, fiski, mjólk og mjólkurafurðir, laufmikið grænmeti, einnig kartöflur og rófur.  Einnig í ferskum og þurrkuðum ávöxtum. 

B-1 skemmist við suðu, einnig vinna koffein, áfengi og estrógen gegn því.  Þíamín er vatnsleysanlegt vítamín en það þýðir að þess þarf að neyta á hverjum degi þar sem líkaminn getur ekki geymt umframmagn þíamíns.

Aukaverkanir eru afar fátíðar þar sem B-1 er vatnsleysanlegt og umframmagn skilst auðveldlega úr líkamanum, jafnvel þó að mjög stórir skammtar séu notaðir í lengri tíma.

Ráðlagðir dagsskammtar eru:

• Börn 6-11 mánaða  0,4 mg
• Börn 12-23 mánaða   0,5 mg
• Börn 2-5 ára   0,6 mg
• Börn 6-9 ára   0,9 mg
• Stúlkur 10-13 ára  1,0 mg
• Stúlkur 14-17 ára  1,2 mg
• Konur 18-60 ára  1,1 mg
• Konur eldri en 61 árs  1,0 mg
• Drengir 10-13 ára  1,2 mg
• Drengir og karlar 14-30 ára 1,5 mg
• Karlar 31-60 ára  1,4 mg
• Karlar 61-74 ára  1,3 mg
• Karlar eldri en 75 ára  1,2 mg
• Konur á meðgöngu  1,5 mg
• Kona með barn á brjósti 1,6 mg